การศึกษาผลกระทบของโหลดฮาร์มอนิกต่อความสูญเสียกำลังไฟฟ้าจริงในระบบไฟฟ้า

ในระบบไฟฟ้าอุตสาหกรรม การใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าและอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่มีลักษณะเป็นโหลดไม่เชิงเส้น (Non-linear Load) อาจส่งผลให้เกิดกระแสฮาร์มอนิก (Harmonics Current) ภายในระบบ ซึ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพไฟฟ้า (Power Quality) และความสูญเสียในระบบจำหน่ายไฟฟ้า

ปัญหาดังกล่าวไม่เพียงส่งผลต่อประสิทธิภาพการจ่ายพลังงานเท่านั้น แต่ยังอาจทำให้เกิดความผิดเพี้ยนของแรงดันไฟฟ้า (Voltage Distortion) และรบกวนการทำงานของอุปกรณ์ไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์ได้

SIMES ENGINEERING จึงได้ทำการทดลองเพื่อศึกษาผลกระทบของ Harmonics Load ต่อความสูญเสียกำลังไฟฟ้าจริง (Active Power Losses) พร้อมเปรียบเทียบผลก่อนและหลังติดตั้งอุปกรณ์กรองฮาร์มอนิกแบบแอคทีฟ (Active Power Filter: APF)

รูปแบบการทดลองและอุปกรณ์ที่ใช้

การทดลองดำเนินการกับระบบไฟฟ้า 3 เฟส 4 สาย แรงดัน 220/380 V จากหม้อแปลงของการไฟฟ้านครหลวง (MEA) โดยกำหนดรูปแบบการทดลองให้สามารถเปรียบเทียบผลการทำงานของโหลดแต่ละประเภทได้

อุปกรณ์ที่ใช้ในการทดลองประกอบด้วย

การวัดค่าทางไฟฟ้าดำเนินการในแต่ละช่วงของการทดลอง โดยเปรียบเทียบค่ากำลังไฟฟ้าจริง กำลังไฟฟ้าปรากฏ กำลังไฟฟ้ารีแอกทีฟ และ Power Factor

แผนผังวงจรการทดลอง

ผลกระทบของ Harmonics Load ต่อระบบไฟฟ้า

การทดลองแบ่งออกเป็น 3 สภาวะ เพื่อศึกษาความแตกต่างของระบบเมื่อมีการเพิ่มโหลดฮาร์มอนิกและเมื่อใช้อุปกรณ์ APF

1. การจ่ายไฟให้ Linear Load

เริ่มต้นด้วยการจ่ายไฟให้ Linear Load ซึ่งประกอบด้วยอุปกรณ์ทำความร้อน รวมกำลัง 4 kW

ผลการวัดพบว่า ระบบมีกำลังไฟฟ้าจริง (Active Power) ประมาณ 4 kW และค่าแรงดันฮาร์มอนิก (Voltage THD) อยู่ที่ประมาณ 4.82%, 3.2% และ 3.7% ในแต่ละเฟสตามลำดับ

2. การเพิ่ม Harmonics Load

เมื่อเปิด Harmonics Generator ร่วมกับ Linear Load พบว่าค่าความผิดเพี้ยนของแรงดันและกระแสเพิ่มสูงขึ้นอย่างชัดเจน

ผลการทดลองสรุปได้ดังนี้

ผลดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า เมื่อมี Harmonics Load เข้ามาในระบบ จะเกิดการเปลี่ยนแปลงของค่าทางไฟฟ้า โดยเฉพาะกำลังไฟฟ้ารีแอกทีฟและความผิดเพี้ยนของแรงดันไฟฟ้า

เวลา 11.20.36 – แสดง Voltage 222 226 240 V , Non Linear Load current 14.11 15.96 15.76 A
เวลา 11.20.36 – แสดง Total harmonics voltage 13.57 12.79 12.20 % , Total harmonics current 214 143 159 %
เวลา 11.20.36 – แสดง Total P S Q 4.01 KW 10.52 KVA -9.69 KVAR
เวลา 11.19.40 – แสดง True power factor 0.38

การใช้ Active Power Filter (APF) เพื่อลดความสูญเสีย

หลังจากตรวจวัดผลในสภาวะที่มี Harmonics Load แล้ว จึงทำการเปิดใช้งาน Active Harmonics Filter หรือ APF เพื่อเปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงของระบบไฟฟ้า

ผลการทดลองพบว่า เมื่อเปิด APF ร่วมกับ Linear Load และ Harmonics Load ค่าทางไฟฟ้าเปลี่ยนแปลงไปดังนี้

จากผลการวัดพบว่า APF ช่วยลดผลกระทบจากฮาร์มอนิกในระบบ โดยทำให้ค่าความผิดเพี้ยนของแรงดันและค่ากำลังไฟฟ้าที่วัดได้ลดลง

เวลา 11.20.36 ทำการ On harmonics load , linear load , off APF วัด Active power ,apparent power, reactive power , Power factor : 4.60 KW 11.4 KVA -10.40 KVAR -0.40 ตามลำดับ
เวลา 11.21.33 ทำการ On harmonics load , linear load , ON APF วัด Active power ,apparent power, reactive power , Power factor : 4.30 KW 5.6 KVA -3.58 KVAR -0.76 ตามลำดับ

ผลการลด Active Power Losses

หนึ่งในประเด็นสำคัญของการทดลองคือการเปรียบเทียบความสูญเสียกำลังไฟฟ้าจริงในระบบ ก่อนและหลังเปิดใช้งาน APF

ผลการวัดที่ Main Incoming สรุปได้ดังนี้

สภาวะการทดลองActive Power
Linear Load + Non-linear Load (ปิด APF)4.6 kW
Linear Load + Non-linear Load (เปิด APF)4.3 kW

สามารถคำนวณเปอร์เซ็นต์การลดลงของกำลังไฟฟ้าจริงได้จาก

(4.6 – 4.3) ÷ 4.6 × 100 = 6%

ผลการทดลองจึงแสดงให้เห็นว่า เมื่อเปิดใช้งาน APF ค่า Active Power ที่วัดได้ลดลงประมาณ 6% เมื่อเทียบกับสภาวะที่ปิด APF ภายใต้เงื่อนไขการทดลองเดียวกัน

นอกจากนี้ รายงานยังแสดงให้เห็นว่าค่ากระแส Main Incoming ลดลงเมื่อเปิดใช้งาน APF ด้วย

กราฟแสดงค่ากระแส Main Incoming ที่ลดลงเมื่อเปิด APF

สรุปผลการทดลองและแนวทางแก้ไข

จากการทดลองของ SIMES ENGINEERING พบว่า Harmonics Load ส่งผลต่อคุณภาพไฟฟ้าและค่ากำลังไฟฟ้าที่เกิดขึ้นในระบบ โดยมีผลทำให้ Reactive Power และ Voltage Distortion เพิ่มสูงขึ้น ซึ่งอาจส่งผลต่อความสูญเสียในระบบจำหน่ายและการทำงานของอุปกรณ์ไฟฟ้า

รายงานยังกล่าวถึงความเสี่ยงจาก Leakage Current ในระบบจำหน่าย โดยเฉพาะเมื่อใช้ระบบสายดินแบบ TN-S ซึ่งอาจเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยจากไฟฟ้าดูดทางอ้อม (Indirect Electrical Shock)

สำหรับแนวทางแก้ไข รายงานเสนอให้พิจารณาติดตั้ง Active Harmonics Filter แทนการใช้ Passive Harmonics Filter เพื่อช่วยจ่ายกระแสชดเชยฮาร์มอนิก ลดกระแสฮาร์มอนิกที่ดึงจากระบบไฟฟ้า และช่วยลดความผิดเพี้ยนของแรงดันไฟฟ้า

ผลการทดลองครั้งนี้แสดงให้เห็นว่า การจัดการปัญหาฮาร์มอนิกด้วย APF สามารถช่วยลดค่า Active Power ที่วัดได้ประมาณ 6% พร้อมทั้งลด Voltage THD จากประมาณ 9% เหลือประมาณ 5% ภายใต้เงื่อนไขการทดลองที่กำหนด

การตรวจสอบคุณภาพไฟฟ้าและเลือกใช้อุปกรณ์กรองฮาร์มอนิกให้เหมาะสมกับลักษณะโหลด จึงเป็นอีกแนวทางหนึ่งในการเพิ่มประสิทธิภาพและลดผลกระทบต่อระบบไฟฟ้าในโรงงานอุตสาหกรรม

อ่านเอกสารเพิ่มเติมได้ที่นี่

https://drive.google.com/file/d/1G1jskm2o_owA4RZV15Pls657Vdxh0ISY/view?usp=sharing

กลับหน้าหลัก

ติดต่อเรา

บริษัท ไซเมส เอ็นจิเนียริ่ง
121 หมู่1 ซ.ธนะนิรันดร์ ต.บางศรีเมือง ถ. สุขาภิบาล อ.เมือง นนทบุรี 11000 เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร 0125558021330