อาการไฟดูดขณะอาบน้ำเป็นปัญหาที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะเมื่อเกิดขึ้นกับฝักบัวหรืออุปกรณ์ภายในห้องน้ำ แม้หลายคนอาจเข้าใจว่าเกิดจากเครื่องทำน้ำอุ่นหรืออุปกรณ์ไฟฟ้าภายในบ้านโดยตรง แต่ในบางกรณีต้นเหตุอาจมาจากความผิดปกติของระบบจ่ายไฟฟ้าที่อยู่ภายนอกห้องน้ำ กรณีศึกษานี้เป็นเหตุการณ์ที่ทีมวิศวกร Simes Engineering เข้าตรวจสอบปัญหาไฟดูดภายในบ้าน ซึ่งพบว่าสาเหตุสำคัญมาจาก จุดต่อสาย Neutral หลวมบริเวณด้าน Input ของระบบไฟฟ้า ส่งผลให้กระแสไฟฟ้าบางส่วนไหลผ่านระบบสายดิน และทำให้เกิดแรงดันไฟฟ้าบริเวณแท่งหลักดิน (Ground Rod) จนเกิดอันตรายต่อผู้ใช้งาน
จากการเข้าตรวจสอบเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม 2566 ทีมงานพบความผิดปกติหลายประการ โดยมีรายละเอียดสำคัญดังนี้
ผลการตรวจวัดแสดงให้เห็นว่า แม้แรงดันระหว่าง Line และ Neutral จะอยู่ในระดับประมาณ 200 V แต่ระบบสายดินกลับมีแรงดันไฟฟ้าปรากฏอยู่ถึง 42.92 V ซึ่งเป็นความผิดปกติที่ต้องตรวจสอบหาสาเหตุอย่างจริงจัง
แรงดันไฟฟ้าที่ตรวจวัดได้บริเวณ Ground Rod สูงถึง 42.92 V และมีกระแสไหลผ่าน Ground Rod 20.24 A
สาย Neutral เป็นตัวนำไฟฟ้าที่มีหน้าที่เป็นส่วนหนึ่งของวงจรจ่ายไฟฟ้า เมื่อจุดต่อสาย Neutral เกิดความหลวมหรือมีหน้าสัมผัสไม่สมบูรณ์ อาจทำให้เกิดความต้านทานบริเวณจุดต่อ ส่งผลให้เกิดความร้อนสะสมและทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผิดปกติ
ในกรณีศึกษานี้ ทีมงานตรวจพบจุดต่อสาย Neutral บริเวณด้าน Input หลวม โดยรายงานระบุว่าเป็นสายที่รองรับกระแสสูงสุดประมาณ 150 A และมีอายุการใช้งานประมาณ 10 ปี
จากการตรวจสอบด้วยกล้องถ่ายภาพความร้อน (Thermal Camera) พบอุณหภูมิบริเวณจุดต่อสูงถึง 99.6°C แสดงให้เห็นถึงความร้อนที่เกิดขึ้นบริเวณจุดต่อสายดังกล่าว
เมื่อเกิดความผิดปกติที่จุดต่อ Neutral กระแสไฟฟ้าจากโหลดบางส่วนอาจไหลผ่านระบบสายดิน (Grounding System) และทำให้เกิดแรงดันไฟฟ้าบริเวณแท่งหลักดิน (Ground Rod)
ตามผลการตรวจสอบในรายงาน พบว่ามีกระแสไหลผ่าน Ground Rod ประมาณ 20 A และเกิดแรงดันไฟฟ้าบริเวณดังกล่าวประมาณ 42 V
เมื่อมีแรงดันไฟฟ้าเกิดขึ้นบนระบบสายดิน อุปกรณ์หรือส่วนโลหะที่เชื่อมต่อกับระบบดังกล่าวจึงอาจมีแรงดันไฟฟ้าแตกต่างกัน ส่งผลให้ผู้ใช้งานเสี่ยงต่อการถูกไฟฟ้าดูดเมื่อสัมผัส
อีกหนึ่งประเด็นสำคัญของกรณีศึกษานี้ คือ แม้ภายในบ้านจะมีเครื่องตัดไฟรั่ว (Earth Leakage Circuit Breaker) แต่กลับไม่สามารถตัดวงจรเพื่อป้องกันเหตุการณ์ดังกล่าวได้
รายงานระบุว่าแรงดันไฟฟ้าที่เกิดขึ้นบริเวณ Ground Rod สามารถส่งผลให้ผู้ใช้งานถูกไฟดูดขณะสัมผัสฝักบัวได้ ไม่ว่าจะใช้งานห้องน้ำห้องใดภายในบ้าน ขณะที่เครื่องตัดไฟรั่วไม่ทำงานในเหตุการณ์นี้
กรณีดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า การมีเครื่องตัดไฟรั่วเพียงอย่างเดียวไม่ได้หมายความว่าระบบไฟฟ้าจะปลอดภัยจากความผิดปกติทุกประเภท โดยเฉพาะเมื่อปัญหาเกี่ยวข้องกับการต่อสาย Neutral และระบบสายดิน
ระบบป้องกันไฟรั่วไม่สามารถทดแทนการตรวจสอบความสมบูรณ์ของจุดต่อสายไฟและระบบสายดินได้
หลังจากตรวจพบสาเหตุ ทีมงานได้ตรวจสอบความสัมพันธ์ของสาย Neutral และสายดิน (PE) รวมถึงจุดต่อภายในระบบไฟฟ้า โดยรายงานแสดงภาพการต่อ Neutral – PE ตามมาตรฐานการไฟฟ้า
ต่อมาในวันที่ 7 พฤศจิกายน 2566 การไฟฟ้าได้เข้าดำเนินการแก้ไขด้วยการขันแน่นจุดต่อสาย Neutral ที่หลวม เพื่อแก้ไขความผิดปกติที่เป็นต้นเหตุของปัญหา
จากกรณีศึกษานี้ รายงานได้เน้นย้ำถึงประเด็นที่ควรให้ความสำคัญ ได้แก่
กรณีศึกษานี้สะท้อนให้เห็นว่า ความผิดปกติเพียงจุดเดียวในระบบจ่ายไฟฟ้าอย่างจุดต่อสาย Neutral ที่หลวม สามารถส่งผลกระทบต่อระบบไฟฟ้าส่วนอื่นภายในบ้าน และก่อให้เกิดอันตรายต่อผู้ใช้งานได้
การตรวจสอบระบบไฟฟ้าจึงไม่ควรมุ่งเน้นเฉพาะอุปกรณ์ไฟฟ้าที่แสดงอาการผิดปกติ แต่ควรพิจารณาทั้งระบบ ตั้งแต่จุดต่อสายไฟ ระบบสายดิน ไปจนถึงอุปกรณ์ป้องกัน เพื่อค้นหาต้นเหตุและแก้ไขปัญหาได้อย่างถูกต้อง
การตรวจสอบและบำรุงรักษาระบบไฟฟ้าอย่างสม่ำเสมอ คือส่วนสำคัญในการลดความเสี่ยงและเพิ่มความปลอดภัยให้กับผู้ใช้งานภายในอาคารและที่พักอาศัย
อ่านเอกสารเพิ่มเติมได้ที่นี่
https://drive.google.com/file/d/1S0HIiAWtumPvK4YiIoR1sCaSFMM1S4xC/view?usp=sharing
กลับหน้าหลักบริษัท ไซเมส เอ็นจิเนียริ่ง
121 หมู่1 ซ.ธนะนิรันดร์ ต.บางศรีเมือง ถ. สุขาภิบาล อ.เมือง นนทบุรี 11000 เลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากร 0125558021330
